03 септември 2024
МВР не дава согласност за катната гаража кај Собранието бидејќи е безбедносен ризик




Проектот за изградба на катната гаража до Собранието, проект што го бранеше адвокатот Панче Тошковски, не доби позитивно мислење од министерството со кое тој сега раководи. МВР утврди дека изградба на комерцијален објект до Собранието е безбедносен ризик и може да предизвика импликации во работењето на институциите.
Тошковски, од позиција на министер, не учествувал во изготвувањето на безбедносната проценка за објектот, потврдија од МВР за „Само прашај“, но не одговорија дали во меѓувреме тој го променил ставот или и натаму смета дека е соодветно да има приватна катна гаража во дворот на Собранието. Мислењето на МВР е спротивно на заложбите на адвокатот Тошковски, кој со години во име на компанијата „АНГО“ ДООЕЛ водеше правна битка за таа да си го врати одземеното одобрение за градење. „Имајќи ја предвид сегашната позиција на министерот Тошковски, тој не е во можност да споделува став околу предметниот случај, поради конфликт на интереси“, рекоа од МВР за „Само прашај“.
На одговорот од МВР се чекаше со месеци – уште во март Владата и Собранието побараа од Министерството да направи проценка дали ваквата комерцијална гаража е ризик за безбедноста на Собранието како објект од витално значење – но институциите како да се затекнати од барањето
Институционалниот молк, што е присутен за оваа локација со години, повторно завладеа и никој не знае какви ќе бидат последиците од негативниот став на МВР. Молк и од компанијата „АНГО“ ДООЕЛ, која од пред два месеци, непосредно по конституирањето на новиот собраниски состав, веќе го загради просторот за градење и постави табла со информации за почеток на градежните активности.
Која е компанијата „АНГО“ ДООЕЛ?
Примарна дејност на ДТПУ „АНГО“ ДООЕЛ е транспортот. Фирмата е регистрирана во 1999 година, за превоз на патници, стока, шпедиција, промет и туризам во земјава и во странство. Компанијата не учествува на тендери, а од податоците достапни на Бизнис-мрежа, може да се види дека минатата година остварила вкупни приходи од над 39 милиони денари и добивка од 2,7 милиони денари. Компанијата се јавува и како сопственик во Друштво за производство, трговија и услуги „Крушево ВЕЕД ИНТ“ ДОО – Скопје, во Друштвото за превоз на патници и стоки „ИНТЕР ТОУРС“ ДООЕЛ – Скопје и во Трговското друштво „ЈУГОКОМЕРЦ“ Скопје.
Воздржаноста околу исходот е разбирлива. Во текот на целиот процес, уште пред 15 години, кога локацијата за првпат беше ставена на лицитација, доминираат политичко-партиски влијанија. Тие ги поттикнуваат стравувањата дека и за овој проект – однапред осуден на пропаст, нема да се утврди одговорност, а цената ќе ја платат граѓаните.
Изградбата на катната гаража е ризик
Од одговорите што ги добивме од МВР не може да се заклучи кога бил одржан состанок на работната група и не е јасно зошто на институцијата ѝ беа потребни повеќе месеци да ја донесе безбедносната проценка, но нема дилеми во утврдените ризици од изградба на катната гаража.
„Организациските единици на МВР и други институции кои се засегнати со ова прашање одржаа работен состанок и утврдија дека евентуалната изградба на катна гаража во непосредна близина на Собранието на РСМ и Домот на АРМ би претставувала безбедносен ризик и не е исклучена можноста од постоење на импликации во однос на секојдневното функционирање на виталните објекти. Согласно тоа, Министерството за внатрешни работи, имајќи ја предвид безбедноста на објектот Собрание на РСМ кој е од витално значење, не е во можност да заземе позитивен став по однос на изградбата на катната гаража во непосредна близина на Собранието на РСМ“, одговорија од МВР на прашањата на „Само прашај“.
Официјалната проценка на МВР се совпаѓа со мислењето на безбедносните експерти дека во близина на витални објекти, секогаш треба да се избегнува да се градат комерцијални објекти – дотолку повеќе што во конкретниот случај, има три важни згради на мал простор: зградата на Собранието, Домот на АРМ и зградата на Управниот суд.
По ниту еден основ не смее да се дозволи до институција од витално значење да се изгради стопански објект, ни изјави поранешниот директор на Бирото за јавна безбедност Љубомир Ѓурчевски, само неколку дена пред да стаса оценката од МВР.
„Во парламентарна демократија, на највисоко место по важност е Собранието, претседателот на Собранието, пратениците, потоа зградата на Владата, премиерот, Претседателот на државата, Уставниот суд, Врховниот суд и Јавното обвинителство, секако и министерствата, па националните медиуми. За сите згради од витално значење и за Собранието има посебни полициски планови и обрасци за обезбедување и заштита од секакви безбедносни предизвици. Како полицијата би ги распоредила своите возила и други средства за заштита на Собранието при изградба на приватен објект?“, објаснува Ѓурчевски, кој набројува и различни ризици и диверзии што се реална закана за објект како катна гаража.
Надлежните ќе чекаат и официјално да добијат известување од МВР за да одлучат како да постапат – дотогаш одбија да соопштат дали мислењето на МВР може да биде основа за да се преземат некои активности за запирање на градбата на објектот.
„За какво било негативно мислење дадено од страна на МВР, а во врска со можни и евентуални безбедносни ризици при планирање и евентуална изградба на катната гаража на локацијата до Собранието на РСМ, Општина Центар – Скопје не е запознаена и до овој момент нема таква информација добиена од МВР. Од причини што такви информации од МВР не сме добиле, не можеме ниту да коментираме евентуална ситуација на запирање на изградбата, којашто е во рамки на претпоставка, а не на факти“, одговорија од Општина Центар.
Партиски влијанија во битката за атрактивната локација
Битката за сопственост започна уште во 2009 година, кога Министерството за транспорт за првпат ја понуди атрактивната локација на лицитација. Прв газда е „Макоил“, кој не започна со изградба на подземна гаража во законскиот рок, по што во 2013 година, Министерството за транспорт и врски организира нова аукција за истата локација. Земјиштето го купува фирмата „АНГО“ ДООЕЛ, која следната година добива и дозвола за градење, но не на подземна, туку на катна гаража, поради усвоените измени на ДУП-от за „Мал ринг“, со кои на ова место беше вцртана маркичка за катна гаража.
Две години подоцна, во 2016, тогашниот градоначалник на Центар Саша Богдановиќ го поништува одобрението за градење, зашто фирмата не започнала со градба во законски предвидениот рок. Компанијата, преку својот правен застапник, адвокатот Панче Тошковски, на двапати поднесува тужба против решението на општина Центар и посакуваната пресуда ја добиваат во 2021 година, кога Управниот суд во „ИМЕ НА ГРАЃАНИТЕ“ носи одлука во нивна корист.
Управниот суд ги прифаќа сите аргументи на адвокатот Тошковски и на „АНГО“ ДООЕЛ и заклучува дека Општина Центар и комисијата во Министерството за транспорт, кои тврдеа дека до истекот на законскиот рок не биле започнати никакви градежни работи, ја оштетиле компанијата.
„Во конкретниот случај, фактичката состојба утврдена од страна на првостепениот орган, е неправилно и нецелосно утврдена, во поглед на фактот кои градежни активности можат да се подведат под активности кои значат отпочнување на градење“, пишува во пресудата од Управниот суд, потпишана од претседателката на Советот Весна Јовановска и од членовите Габријела Михајловска и Елеонора Хамулиќ Ајро.
Со пресудата на која страните повеќе немаа право на жалба, компанијата си го врати поништеното одобрение за градба, а обидите за враќање на земјиштето во државна сопственост беа стопирани.
Судијката Јовановска е веќе десет години во Управниот суд. Таа од 2011 г. работи во Судот на спорови поврзани со денационализација, урбанизам, градежништво и други права. Но, впечатлив е нејзиниот партиски ангажман пред да ја наметне судиската тога. Таа беше пратеничка од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, претходно и советничка од истата партија во Општина Битола. Интересен е податокот дека пред две години, на предлог на ВМРО-ДПМНЕ, беше кандидатка за уставен судија.
„Само прашај“ се обиде да стапи во контакт со судијката за нејзин коментар во однос и на донесената пресуда, но и на партиската блискост со тужителот – сопартиецот Тошковски, но од Управниот суд ни одговорија дека „судијата своите ставови ги изразува во судските одлуки“.
Ваквите врски се сепак симптоматични и отвораат сомнеж дека се штитат инвеститори блиски до партијата, велат советниците од „Шанса за Центар“.
Боде очи што повеќе актери во судскиот процес биле на некаков начин поврзани, или сѐ уште се, со иста партија. Треба да се испита поврзаноста меѓу судијката, инвеститорот, адвокатот/министерот. Јавниот интерес и јавниот простор не смеат да трпат од инвеститорски апетити со партиски врски, вели Јане Димески, советник од „Шанса за Центар“.
Рокот за изградба на катната гаража истекува за десет дена
Со пресудата на Управниот суд, компанијата успеа да си го врати одобрението за градење и повторно да се врати во игра за изградба на катната гаража, но кратките рокови за завршување на објектот наскоро стапуваат на сила.
Катната гаража ќе се простира на површина од 2.455 м, катноста на објектот според Детален урбанистички план е П+2, а влезот е предвиден од пристапната улица помеѓу Собранието и Домот на АРМ. Ќе има место да се паркираат 150 возила. Планирано е да има и деловен простор, односно околу 15 % од вкупната површина да се издава за продавници и угостителски објекти. Земјиштето беше продадено на јавно наддавање во 2013 година на фирмата „АНГО“ ДООЕЛ, за 8.355 денари по метар квадратен.
Од Општина Центар објаснуваат дека фирмата „АНГО“ ДООЕЛ има законски рок до 10 септември да ја заврши изградбата на катната гаража, зашто тогаш се навршуваат десет години откако станало правосилно Одобрението за градење. Бидејќи гаражата нема да „никне“ преку ноќ, поради пробивање на роковите, компанијата ќе плаќа казни сè до завршување на објектот. Во спротивно, може да ѝ биде одземена дозволата за градење.
„Согласно издаденото Одобрение за градење, кое е правосилно, законскиот рок за изградба на овој објект изнесува 10 години од правосилноста на издадениот акт. Правосилноста настапила на 10.09.2014 година, па со тоа и рокот за изградба истекува на 10.09.2024 година. Бидејќи самото земјиште, кое било во државна сопственост, е отуѓено по пат на јавно наддавање и за тоа е склучен и солемнизиран договор, доколку не се испочитуваат зададените рокови согласно Закон и Договор, по истите купувачот е должен да плаќа договорна казна сѐ до конечна изградба на објектот“, соопштија од Општина Центар.
Процесот на отпочнување на постапката за враќање на земјиштето во државна сопственост започнува доколку правното лице не плаќа договорна казна три месеци последователно.
Без да се гради, се печалат големи пари
Крајните рокови притискаат да се пресече и да се донесе конечен план за локацијата до Собранието, но засега е сè уште е неизвесно дали ќе превладее приватниот или јавниот интерес. Пред МВР да го оформи ставот, меѓу пратениците биле разгледувани неколку опции за амортизирање на штетата од евентуалната изградба на катната гаража: таа да се користи само од пратениците или со закон да се забрани изградба на објекти околу Собранието. Кое било од овие решенија да се прифати, сметката на крај ќе стигне до граѓаните.
Архитектката Дивна Пенчиќ вели дека се работи за разработени шеми кои воопшто не се наивни и бара да има одговорност.
„Треба да се бара начин за да се врати парцелата во државна сопственост, но голем број ивеститори, корумпирани службеници и планери играат на карта да се вцрта нешто, дури и невозможно, па потоа не мора ниту да се гради за да се спечалат големи пари. А ние, граѓаните, сето тоа го плаќаме од џеб. Ова не е воопшто наивно е и разработена шема“, вели Пенчиќ.
Таа бара да се утврди одговорност за погрешните урбани политики, а пратениците ги потсетува дека не се членови на кралско семејство, туку народни избраници, и не мора да доаѓаат до Собранието со автомобил.
„Погрешните урбани политики нè чинат и ќе нè чинат многу, а одговорноста ја сносат и планерите и одговорните служби од општината, и одговорните од Собранието, кои не размислиле што може да се случи. На ова место не смеело да се вцрта парцела за катна гаража од аспект на заштита на објектот на Собранието како културно архитектонско богатство, од аспект на несоодветно сообраќајно решение и, секако, од аспект на губење драгоцена зелена површина и создавање уште еден топлотен остров во центарот на градот“, заклучува Пенчиќ.
25 април 2025
Владата ѝ додели државно земјиште во Штип на компанијата која требаше да гради катна гаража кај Собранието

Фирмата АНГО ДООЕЛ увоз-извоз Скопје, која поседува дел од дворот на Собранието на кој треба да се гради катна гаража, го зголеми својот имот. Владата, на седница одржана минатиот месец дала согласност компанијата да добие државно земјиште од 4.000 метри квадратни во центарот на Штип, со што ѝ овозможи да ја прошири сопственоста и на цела парцела. Трансферот се извршил преку непосредна спогодба за дооформување на парцела, по објавувањето на одлуката во Службен весник на РСМ, број 61, од 20 март оваа година.
„Со оваа одлука се отуѓува градежно земјиште сопственост на Република Северна Македонија на Друштвото за трговија, производство и услуги АНГО ДООЕЛ увоз-извоз Скопје, по пат на непосредна спогодба за оформување на градежна парцела, кое има повеќе од 30% од градежната парцела, за градежното земјиште сопственост на Република Северна Македонија, со вкупна површина од 3.953 м2“, пишува во одлуката објавена во Службен весник.
Договорот се склучува во време кога во Собранието се водат преговори за обештетување на АНГО ДООЕЛ, за земјиштето кај Собранието, но нема информација дали штипската зделка е дел од некаков план за исплата на оштета на АНГО за стопираната изградба на катната гаража.
За да одговори позитивно на барањето на АНГО, Владата се повикала на член 15, став 4 од Законот за градежно земјиште во кој се опишани случаите кога може да се отуѓи државен имот со непосредна спогодба – при изградба на верски објекти, изградба на дипломатско конзуларни претставништа и третата можност која е искористена во случајот со АНГО - „за оформување на градежна парцела предвидена со урбанистички план или урбанистичка планска документација доколку лицето има во сопственост повеќе од 30% од градежната парцела“.
Се работи за атрактивната парцела во градското јадро на Штип, во која влегува и земјиштето на сегашната автобуската станица од околу 3.000 метри квадратни, а кое од претходно е во сопственост на компанијата АНГО.
За обештетувањето на АНГО за катната гаража уште се преговара
Компанијата АНГО, од 2013 година е сопственик на земјиштето во дворот на Собранието, на кое потоа беше вцртана и маркичка за катна гаража, но градбата никогаш не започна. Случајот беше подзаборавен во јавноста, сè додека компанијата минатата година не паркираше багер во дворот на Собранието јасно демонстрирајќи подготвеност да почне да гради. Пораката беше примена и по одлуката на МВР да не се дозволи изградба на комерцијална катна гаража во собранискиот двор, багерот беше тргнат, а фирмата се согласи на преговори.
Обештетувањето се договара со месеци, но од Кабинетот на собрансикиот спикер нема информации до каде е постапката – и зошто се пролонгира донесувањето на законот. Пред два месеци, Гаши најави дека законското решение е 99% договорено и дека до крајот на февруари ќе се најде пред пратениците. Изминува и април, а од законот нема ни трага ни глас.
„Законот со кој треба трајно да се реши ова прашање е во финална фаза односно моментално се врши експертска анализа на иститот. Дополнително сакаме да ве известиме дека законот не се однесува директно на катната гаража, туку на формирање безбедносна зона околу Собранието, а со самото тоа ја опфаќа и парцелата со катната гаража. Околу содржината и деталите од законот за формирање на безбедносна зона околу Собранието не можеме во моментов да дадеме повеќе детали. Се очекува во најскоро време штом завршат финалните консултации истиот да биде ставен во собраниска процедура“, се наведува во одговорот што го испратија од Собранието за Само прашај.
Бидејќи компанијата АНГО е сопственик на земјиштето кај Собранието каде требаше да гради катна гаража, чиј адвокат во времето кога и била одземена дозволата за градење бил сегашниот министер за внатрешни работи Панче Тошковски, прашавме дали Тошковски бил на оваа владина седница кога е донесена одлуката да се даде согласност АНГО да купи државно земјиште. Од Владата одговорија дека не присуствувал.
На прашањето, дали можеби ова е некаква компензација за случајот со катната гаража, имајќи предвид дека подолго време во Собранието е формирана работна група која треба да најде решение за обештетување, од Владата велат дека „во ниеден случај, не станува збор за компензација туку за постапка која е соодветна на закон“.
Од Владата потврдуваат дека во рамки на Собранието има работна група со претставници од повеќе министерства и Општина Центар, кои работат на изнаоѓање на решение, но дека таа постапка сѐ уште е во тек, но за дополнителни информации до каде е постапката ни посочија одговор да бараме кај надлежните.
И додека се чека исходот од преговорите во Собранието, компанијата АНГО секој месец плаќа казна за пробивање на рокот за изградба на катната гаража – во висина од 5.000 евра.
„Текот и работата со предметот поврзан со Договорот за купопродажба на градежното неизградено земјиште по пат на јавно наддавање за изградба на катна гаража на градежна парцела во непосредна близина на Собранието на РСМ, каде што како купувач и инвеститор се јавува правното лице АНГО е во фаза на наплата на договорна казна заради доцнење на обврските од Договорот.
Правното лице АНГО, кое наедно е купувач и инвеститор на градежното неизградено земјиште, редовно се задолжува и редовно наплаѓа договорна казна за првата година од задоцнувањето на изградба на објектот, и тоа во месечен износ од 307.672,86 денари“, соопштија од општина Центар.
Во отсуство на официјални информации, консултиравме професори за можниот исход од преговорите. Професорката на Правниот факултет Тина Пржеска, чија специјалност е ескпропријацијата вели дека „правото на сопственост е темелна вредност на уставниот поредок, ужива правна заштита и не може да биде арбитрарно одземено од страна на државните органи“.
„Согласно Уставот, одземање или ограничување на нечие право на сопственост е дозволено само заради остварување на јавен интерес утврден со закон. Тој закон во правниот систем на РС Македонија е Законот за експропријација. Уставот, исто така, пропишува дека на секое лице на кое правото на сопственост ќе му биде одземено или ограничено заради остварување на јавен интерес има право на правичен надомест кој не може да биде понизок од пазарната вредност која ја има правото. Важно е да се подвлече дека се експроприра право на сопственост како и други имотни права на недвижности.
Во идеална ситуација при експропријација треба да се запази балансот. Тоа значи да се обезбеди соодветна заштита на правата и интересите на поединците, а притоа да не се попречи остварувањето на јавниот интерес. Балансот се постигнува ако овие лица чиишто права се експроприраат бидат компензирани, односно добијат правичен надоместок, бидејќи се „жртвува“ нивниот приватен интерес за остварување на јавниот интерес. Надлежните органи се должни да се грижат засегнатите лица да го остварат своето право на правичен надоместок кој им следува за експроприраните права (сопственоста и определени имотни права). Законот може да се примени во најразлични случаи заради градење на објекти од јавен интерес (инфраструктура, енергетика, телекомуникации, јавни служби, образование, здравство итн.), како и заради одземање на веќе изградени објекти кои се користат за вршење на работи од јавен интерес“, вели Пржеска.
Јавноста чека амин од Собранието за преговорите за обештетувањето на АНГО кои се водат во тајност. Ниту една институција не дава информации за начинот на кој АНГО ќе биде обештетен, за висината ниту за тоа дали дарежливоста на надлежните за штипското државно земјиште ќе се земе превдид при одредување на оштетата.
Државни 700.000 евра за да нема гаража кај Собранието
Државата проценила дека треба да ѝ исплати обесштетување од речиси 700.000 евра на фирмата „Анго“, зашто лани ѝ ја одзеде парцелата до Собранието, каде што компанијата една деценија не само што не успеа да подигне гаража, туку практично и не почна да ја гради.
До овој заклучок се доаѓа од информацијата што Државното правобранителство неделава ја сподели со БИРН, а која се базира врз стручно вештачење. На прашањето на БИРН дали Министерството за финансии ги исплатило парите, како што Владата предвиде да тече процедурата, оттаму велат дека „предметот е сè уште во постапка.“
„Анго“ плати нешто повеќе од 330.000 евра за парцелата во 2013 година, откако победи на јавното наддавање, а сега ќе добие повеќе од двојно. Разликата до 700.000 евра, што треба да ѝ бидат исплатени, покрај првичната инвестиција за купување на парцелата, треба да ги покрие и останатите трошоци што фирмата ги имала во обидот да ја изгради гаражата, како што се парите за комуналии, елаборати, проекти и даноци.
На ова земјиште со години ништо не се работеше, а во меѓувреме Општина Центар, на чија територија е парцелата, неколку пати судски се обиде да ја одземе градежната дозвола и да го раскине купопродажниот договор. Правните битки „Анго“ ги доби, имајќи го покрај себе како адвокат Панче Тошковски, човекот што сега ја води полицијата.
Тошковски претходно за БИРН потврди дека е пријател и сосед, во иста зграда, со семејството Трпковски, кое стои зад фирмата, меѓутоа инсистираше дека секогаш се изземал при државните одлуки поврзани со парцелата.
Државата се вклучи во решавањето на децениската сага со гаражата откако есента 2024 „Анго“ ја огради парцелата и ги извади багерите, само неколку недели пред да истече десетгодишниот рок за завршување на градбата.
Тогаш новата влада, на чело со Христијан Мицкоски, како аргумент за обештетување го усвои и она што повеќе од една деценија надлежните упорно го занемаруваа, а тоа е сериозниот потенцијал гаражата да биде безбедносен ризик за пратениците.
Минатата година беше донесен посебен закон што треба да ја гарантира безбедноста на Собранието и во него се вгради механизмот со кој државата ќе ја одземе парцелата од близу 2.500 квадратни метри и соодветно ќе ја обештети фирмата. Потоа Владата му наложи на Министерството за финансии да ја исплати „Анго“, откако Државното правобранителство, институција чија работа е да ги штити интересите на државата, ќе направи проценка за тоа колку пари треба да ѝ се вратат.
Проценката е готова и испратена до Министерството за финансии уште во март годинава, а земјиштето е веќе во државна сопственост.
Во меѓувреме, во ноември 2024 година, бргу по доаѓањето на ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата на власт, сопственичката на „Анго“, Анкица Трпковска, беше избрана за член на Комисијата на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК), државната институција што го регулира телекомуникацискиот сектор.
На собраниската седница за неа гласаа 61 пратеник од владејачкото мнозинство.
Трпковска не е вработена во АЕК. Таа треба да учествува на седниците на Комисијата, која на некој начин функционира како управен одбор, усвојува годишни извештаи и програми, ја следи нивната реализација и разрешува и избира директор.
За ангажманот ќе прима месечен надоместок во висина од четири просечни плати, односно околу 2.700 евра.
Семејството Трпковски и компанијата „Анго“ вообичаено се воздржани за коментари, а така и беше овој пат.
[ https://prizma.mk/drzhavni-700-000-evra-za-da-nema-garazha-kaj-sobranieto/ ]